Over het Forum

Het Forum als geweten en bewaker

Jelle Hekman, Henk Rooimans en Tom de Wit op de Varkensmarkt. © Saskia Berdenis van Berlekom

Forum Ruimtelijk Erfgoed is een onderdeel van de 
oudheidkundige Vereniging Flehite.

Secretariaat: Muurhuizen 21, 
3811 EC, Amersfoort. 
Mail:r.w.blaauw@hetnet.nl

Stichting spant zich in voor erfgoed

Onderstaande artikel verscheen in het AD van 15-04-17

BINNENSTAD
De oude binnenstad is Amersfoorts huiskamer. Het Forum Ruimtelijk Erfgoed Flehite ziet erop toe dat de boedel niet verloedert. ,,Alles draait om samenhang.” 

Wichard Maassen  

Wij willen met zachte drang en kennis invloed uitoefenen op de gemeente en ontwikkelaars
Henk Rooimans

Een brievenbus, een elektriciteitskast, verkeersborden en zo nog zeven ‘dingen’ telt architect Henk Rooimans naast elkaar op de hoek van de Kortegracht en de Langestraat. Hij komt woorden tekort om zijn ongenoegen te uiten over deze ‘verrommeling’ van de binnenstad. ,,Wie verzint dít?”

Even eerder spuide hij op de Varkensmarkt al zijn gal over het dichtplakken van etalages met reclameposters. Rooimans maakt deel uit van het onlangs opgerichte Forum Ruimtelijk Erfgoed Flehite. Dat wil zich met andere belangenorganisaties, zoals het Binnenstad Bewoners Netwerk en Siesta (industrieel erfgoed), sterk maken voor het historische centrum en de schil daaromheen. 

Het forum springt in het gat dat is ontstaan door opheffing van de gemeentelijke welstands- en de monumentencommissie van de Oudheidkundige Vereniging Flehite (OVF).

We zijn geen actievoerders, benadrukken Rooimans, Jelle Hekman (historicus en voorzitter van de OVF, waaruit het forum is voortgekomen) en stedenbouwkundige Tom de Wit tijdens een wandeling door de binnenstad. ,,Wij willen met zachte drang en kennis van zaken invloed uitoefenen op de gemeente en projectontwikkelaars.”

Zo vindt De Wit de 45 meter hoge woontoren die moet verrijzen op de hoek van de Utrechtseweg en de Stadsring ‘te agressief’ en ‘te dominant’. Waarmee hij niet wil zeggen dat hoogbouw sowieso verkeerd is. ,,Maar in dit geval mis ik de samenhang met de omgeving.

”Dakranden zijn zó belangrijk in de stad. Je ziet ze niet, maar voelt ze wel
Tom de Wit

 

Op de grens met de binnenstad wacht een uitdaging. Want wat, als straks de aan de Koppelpoort vastgeklonken volmolen leeg komt te staan? 

Een kunstenaar erin levert te weinig op en voor commerciële partijen is dit monument te klein. Mag er dan een aanbouw, bijvoorbeeld een serre, worden neergezet? 

Het forum houdt zich op de vlakte, ofschoon één ding vaststaat: niet alles hoeft ongewijzigd te blijven, de stad moet ‘bewegen’. Het omstreden kunstwerk waarmee de Stichting Open Oog de fontein op de Hof wil overkappen, heeft in elk geval hun zegen.

Metamorfose
Uitermate tevreden is het groepje over de metamorfose die het terrein van de voormalige Corso-bioscoop de afgelopen jaren heeft ondergaan. In de Hellestraat verrees een bescheiden, witgepleisterd winkelpandje dat volgens hen de naastgelegen, monumentale kuiperij in haar waarde laat. Al is het wel een minpuntje dat ook híer de ramen zijn beplakt met reclamemateriaal.

Haast euforisch houden ze halt voor modezaak Esprit op de hoek van de Varkensmarkt en de Westsingel. Dit pand had aanvankelijk een rechte daklijn, maar de golvende ornamenten die het nu heeft gekregen, maken het geheel een stuk vriendelijker, zegt De Wit. ,,Dakranden zijn zó belangrijk in de stad. Je ziet ze niet, maar voelt ze wel.”

Hun emoties wisselen snel. Want kijkend naar rechts, naar de overkant van de singel, ketst hun oog af op een spuuglelijke metalen scheidingswand, waarachter een dakterras schuilgaat. Hoezo ‘samenhang’? 

Allegaartje
En achter hen, waar tot voor kort een bushalte stond, botsen ze (weer) op een allegaartje van straatmeubilair: een paal met camera’s, een oud informatiebord van Connexxion én een toeristische routewijzer. 

Rooimans: ,,Dit moet weg, het tast de monumentale waarden van de stad aan. Forumlid Rob Blaauw stelt een fotoboek samen van dergelijke rommel, dat wordt aangeboden aan wethouder Stegeman (ruimtelijke ordening, red.).”

Handhaving is een probleem. De wil bestaat wel bij de gemeente, denkt De Wit, maar de afdeling stedenbouw is te klein voor Amersfoort. ,,Dus: wie is nu het geweten van de stad?”

De vraag stellen is haar beantwoorden.